Chiller ve Soğutma Sistemi İzleme
Otelde, hastanede ve AVM'de yazın elektrik faturasının en büyük kalemi soğutmadır. Ama chiller'ın o gün gerçekte ne kadar verimli çalıştığını gösteren bir sayı, çoğu tesiste hiç üretilmez.
Anlık
Soğutma santrali tek kartta
Soğutma yükü, çekilen güç ve COP aynı anda. Sistem COP’u pompaları ve kuleyi de kapsar; makine COP’u yalnız chiller’i. İkisinin farkı, kayıp nerede sorusunun cevabıdır.
Kartın altındaki üç değer birlikte okunur: yük düşerken güç düşmüyorsa makine kısmi yükte verimsizdir; kW/ton yükseliyorsa kondenser tarafına bakılır. Değerler dakikada bir yenilenir; gün içindeki seyir kartın kendi grafiğinde saklıdır.
- Sistem ve makine COP’u ayrı ayrı
- kW/ton ve anlık maliyet
- Dış hava yaş termometre sıcaklığı yanında
Soğutma yükü, gidiş-dönüş su sıcaklığı ve debiden hesaplanır; güç her chiller’in kendi analizöründen okunur. Pompa ve kule güçleri sisteme eklenince makine COP’u ile sistem COP’u arasındaki fark, yardımcı ekipmanın payını gösterir.
Soğutma Santrali
anlık · örnek tesis4,6COP
beklenen 4,4 · 5,0
Sistem COP'u · dış hava 26 °C, yaş termometre 21 °C
Dış hava
Dış hava bilinmeden COP kıyaslanamaz
Yaş termometre sıcaklığı yükseldikçe aynı makinenin COP’u düşer. İki günü kıyaslamak için önce hava düzeltilir; fark makineden mi havadan mı, ancak o zaman belli olur.
- Beklenen COP bandı (hava düzeltmeli)
- Bandın altına düşen saatler işaretlenir
- Gerçek saatlik hava verisiyle
Beklenen band, tesisin kendi geçmişinden kurulur: aynı yaş termometre sıcaklığında daha önce ulaşılan COP değerleri. Hava verisi saatlik ve gerçek; bandın altına düşen saatler günün hangi saatinde yoğunlaşıyorsa, sorun oraya bakılarak bulunur.
COP ve Dış Hava
yaş termometre · beklenen bantŞematik: bant tesisin kendi geçmişinden; hava verisi saatlik.
Filo
Makineler birbiriyle kıyaslanınca
Aynı yük, aynı hava, farklı COP. Sıralama ve yük paylaşımı bu tablodan okunur: hangi chiller önce devreye girmeli, hangisi bakım istiyor.
Tablo her chiller’in kendi sayacından beslenir; yük sütunu makine kapasitesine oranlanır. Aynı hava ve yükte COP farkı makineye aittir: bakım geçmişi, kondenser kirliliği ve soğutucu şarjı ilk bakılacak yerlerdir.
- Sıralama önerisi: verimli makine önce devreye girer
- Kısmi yükte çalışma süresi ayrı raporlanır
- Bakım öncesi ve sonrası COP kıyası
Chiller Filosu
bugün · 14:00 · beklenen banda göre- Chiller 1 · yük %82 4,90COP bandın içinde
- Chiller 2 · yük %61 3,70COP bandın %18 altında · bakım
- Chiller 3 · yük %35 4,40COP sınırda
- Chiller 4 · yük %48 4,60COP bandın içinde
Kule
Suçlu chiller olmayabilir
Kondenser suyu sıcak geliyorsa kule tavanı belirler; chiller ne yaparsa yapsın COP’u yükseltemez. Yaklaşım sıcaklığı ve kondenser ΔT birlikte izlenir.
- Kule yaklaşım sıcaklığı (kule çıkışı − yaş termometre)
- Kondenser ve evaporatör ΔT
- Sıralama önerisi: hangi makine, hangi yükte
Kule yaklaşımı ve kondenser giriş sıcaklığı sürekli izlenir; sapmanın bileşenlere dağılımı her hafta hesaplanır. Böylece “chiller verimsiz” cümlesi, “kule yaklaşımı 6 K, kondenser ΔT düşük” gibi giderilebilir bir bulguya dönüşür.
Kayıp Nerede
son 7 gün · sapma payıNeyi, nereden ölçüyoruz
Ölçüm künyesi
- Elektrik gücü
- kW
- Chiller, pompa ve kule ayrı ayrı
- Soğutulmuş su
- °C · m³/h
- Gidiş, dönüş ve debi
- Kondenser devresi
- °C · m³/h
- Giriş, çıkış ve debi
- Soğutma yükü
- kW
- Hesaplanan · debi × ΔT
- COP
- kWs/kWe
- Hesaplanan · makine ve sistem ayrı
- Dış hava
- °C · %RH
- Saatlik meteoroloji · yaş termometre türetilir
- Kule yaklaşımı
- °C
- Kule çıkışı − yaş termometre
Ölçüm noktası ekleyemediğiniz yerlerde katalog eğrisi taban alınır ve bu açıkça etiketlenir. Ölçülen ile türetilen hiçbir zaman aynı kefeye konmaz.
Sık sorulanlar
Bina otomasyonumuz (BMS) zaten chiller'ları izliyor. Ne fark eder?
BMS durumu yönetir: çalıştır, durdur, set değeri tut, alarm ver. Verimi hesaplamaz, çünkü bunun için soğutma yükünü, debi ve ΔT, ölçmesi ve elektrikle oranlaması gerekir. Çoğu BMS'te debimetre yoktur. BMS'inizden veri alabiliyorsak onu kullanırız; eksik olan ölçümü tamamlarız.
COP'u üretici zaten veriyor. Neden ölçelim?
Katalog COP'u tasarım koşulunda ve yeni makinede geçerlidir. Sizin makineniz belirli bir kısmi yükte, belirli bir kondenser sıcaklığında ve yıllanmış haliyle çalışıyor. Aradaki fark yüzde onlarla ifade edilebilir. Biz ölçülen COP'u katalog eğrisiyle yan yana koyup farkı gösteriyoruz.
Ölçüm için chiller'a müdahale gerekiyor mu?
Makinenin içine girilmez. Gereken ölçümler boru hattı üzerinde ve elektrik panosunda: debimetre, sıcaklık sensörleri ve enerji analizörü. Mevcut analizör veya BMS noktaları varsa okunur. Chiller'ın kendi kontrol paneli veri veriyorsa o da alınabilir.
Absorbsiyonlu makinemiz var, elektrikli chiller'la kıyaslanabilir mi?
Doğrudan kıyaslanamaz ve biz de kıyaslamıyoruz. Absorbsiyonlu makinenin termik COP'u ısı girdisine göre hesaplanır; elektrikli chiller'ın COP'u elektriğe göre. İkisi aynı ölçekte değildir ve yan yana okunursa yanıltır. Panelde ayrı gösterilir ve bu uyarı ekranın üzerinde durur.
Ekran görüntülerindeki veriler gerçek mi?
Hayır, bu sayfadaki ekranlar demo tesisinden: ölçümler simüle edilmiş, dış hava ise gerçek meteoroloji verisi. Panel bunu kendi başlığında "Demo verisi" rozetiyle söyler. Santral yapısı gerçek bir otel etüdüyle kalibre edildi. Kendi tesisinizde kurulduğunda rozet kaybolur; hesap ve ekranlar aynıdır.
Tesisinizde ne olduğunu ölçelim.
Bir saatlik çevrim içi görüşmede mevcut kurulumunuza bakar, hangi ölçüm noktalarının gerektiğini ve neyi görebileceğinizi somut olarak anlatırız.