Enerji Tüketimi Analizi
Enerji nereye gidiyor? Fatura toplamı bu soruya cevap vermez, hangi hatta, hangi saatte, hangi bölümde gittiğini söyleyen ölçümdür. Tüketimi görmeyen, yönetemez.
Hiyerarşi
Enerji hangi hatta gidiyor?
Şebekeden giren her kilovat, trafo, sistem ve makine seviyesine kadar izlenir. Şerit kalınlığı payı gösterir; tıklanan düğüm bir alt seviyeye iner.
Değerler MWh, kW veya TL olarak seçilebilir; TL görünümünde her düğüm saatlik PTF ile fiyatlanır, böylece aynı kWh’yi gündüz çeken bölüm daha pahalı görünür. Şerit üzerine gelince düğümün payı, dönem toplamı ve önceki döneme göre değişimi açılır.
- Trafo, bölüm ve sistem kırılımı
- Makine seviyesine kadar alt ölçüm
- Aynı ekranda maliyet ve karbon
Her düğüm bir ölçüm noktasıdır: trafo analizörü, bölüm panosu veya makine sayacı. Alt seviyesi ölçülmeyen düğüm yaprak olarak kalır; ölçülen ile ölçülmeyen fark “tanımsız tüketim” olarak ayrıca yazılır, böylece ölçüm boşluğu görünür kalır.
Canlı Güç Akışı ve Hiyerarşi
şebeke → trafo → sistem → makineSaat
Enerji hangi saatte gidiyor?
Gün × saat yoğunluk haritası mesai dışı yükü ilk bakışta gösterir: gece yanan hat, hafta sonu çalışan klima, vardiya arası boşta kalan makine.
Renk eşiği tesise göre öğrenilir: aynı saat diliminin geçmiş ortalaması normal kabul edilir, sapma yüzdesi rengi belirler. Böylece gece çalışan bir tesis gece kırmızıya boyanmaz; sıra dışı olan, o tesis için sıra dışı olandır.
- Mesai takvimine göre normal / anormal saat
- Pasif tüketim: üretim yokken giden enerji
- Tesis, bölüm veya hat bazında
Harita günlük görünüme de geçer: gün bazında toplam ve mesai dışı pay yan yana. Hücreye tıklanınca o saatin cihaz kırılımı açılır; hangi hattın gece yandığı iki tıkla bulunur.
Tüketim Yoğunluk Haritası
SaatlikGünlükProfil
Günler üst üste konduğunda
Her günün eğrisi aynı eksene konur; sapan gün kendini gösterir. Haftalık ve aylık bakışta tekrar eden desen ile tek seferlik olay ayrılır.
Aylık bakışta aynı eğriler dört haftaya yayılır ve taban yükü çizgisi belirir: gece hiç düşmeyen kısım, üretimden bağımsız sabit tüketimdir. Taban yükün toplam içindeki payı düştükçe verimlilik projesinin etkisi bu grafikten okunur.
- Taban yük: gece 02:00–05:00 ortalaması
- Sapan gün otomatik işaretlenir
- Vardiya takvimi profil kıyasına dahildir
Tüketim Profilleri
Haftalık BakışAylık BakışBölümler
Fatura bölümlere dağıtıldığında
Toplam fatura, ölçülen paya göre bölümlere ve kiracılara dağıtılır. Pasif tüketim ayrı sütunda: üretim durmuşken giden kısım.
Paylaştırma ölçülen kWh üzerinden yapılır, tahmini katsayı kullanılmaz; kiracıya giden rapor ölçüm noktasının adıyla birlikte gider. Maliyet sütunu saatlik PTF ile hesaplandığı için gündüz çalışan bölüm aynı kWh için daha yüksek TL taşır.
Tabloya tıklanınca bölümün alt ölçüm noktaları açılır; kiracı bazında görünümde aynı tablo kiracı adlarıyla listelenir. Dönem sonunda paylaştırma raporu tek tıkla üretilir; itiraz gelirse ölçüm noktasının saatlik verisi rapora eklenir.
- Kiracı raporu PDF olarak aylık gider
- Pasif tüketim eşiği bölüme göre ayarlanır
- Bölüm tanımı panelden, kodsuz
Ana Panel
tesis özeti · canlı- Endüktif oran uyarı sınırına yaklaşıyor14:32 · ana sayaç
- Jeneratör haftalık testi başarılı11:05 · GEN-1
- TR-2 analizör iletişimi koptu09:47 · trafo 2
Neyi, nereden ölçüyoruz
Ölçüm künyesi
- Tüketim
- kWh
- Ana sayaç + trafo ve bölüm analizörleri · dakikalık
- Maliyet
- TL
- Saatlik tüketim × o saatin PTF+YEKDEM değeri
- Karbon
- kg CO₂
- Şebeke emisyon katsayısı · dönemsel güncellenir
- Pasif tüketim
- kWh · %
- Türetilen · çalışma takvimi dışı saatlerden
- Reaktif
- kVArh
- Endüktif ve kapasitif ayrı · ana sayaçtan
- Dağılım
- %
- Trafo / sistem / bölüm hiyerarşisi
- Profil
- kW
- Türetilen · gün bazında üst üste bindirme
Pasif tüketim hesabının dayanağı tesisin çalışma takvimidir, vardiyalar, hafta sonları, resmî tatiller tesise göre tanımlanır. Cumartesi çalışan bir tesiste cumartesi “pasif” sayılmaz; genel geçer bir varsayım kullanılmaz.
Sık sorulanlar
Sayaçlarımız zaten var, dağıtım şirketi de tüketimi ölçüyor. Fark ne?
Dağıtım şirketinin sayacı faturalama için ölçer: tek nokta, saatlik, toplam. Yönetmek içinse kırılım gerekir, hangi trafo, hangi bölüm, hangi saat. Ana sayaç size faturanın doğruluğunu söyler; bölüm analizörleri nereye bakacağınızı söyler. İkisi farklı sorulara cevaptır.
Maliyet rakamı faturayla birebir tutar mı?
Enerji kalemi çok yakın çıkar çünkü aynı yöntemle hesaplanır: saatlik tüketim × saatlik piyasa fiyatı × sözleşme marjı. Dağıtım bedeli, vergiler ve mahsuplar da eklenince fatura simülasyonu ortaya çıkar, o da Fatura Doğrulama modülünün işi. Buradaki 'tahmini maliyet' dönem içinde canlı akan bir göstergedir; ay kapanmadan nereye gittiğinizi gösterir.
Pasif tüketimi düşürmek gerçekçi mi? Gece çalışması gereken yükler var.
Elbette var, soğutma, sunucu odası, güvenlik aydınlatması. Amaç pasif tüketimi sıfırlamak değil, içini görmek: meşru yükler ayrıldıktan sonra kalan kısım genelde kapatılması unutulan ekipmandır. Ölçtüğümüz tesislerde bu 'unutulan' pay tek başına yüzde birkaç puanlık tasarruf çıkarır ve yatırım gerektirmez.
Karbon rakamını hangi katsayıyla hesaplıyorsunuz?
Türkiye şebeke emisyon katsayısıyla (kg CO₂/kWh) ve katsayının hangi yıl, hangi kaynaktan alındığı ekranda yazar. Kurumsal raporlamanız farklı bir katsayı istiyorsa (ör. tedarikçinize özgü) tesise göre değiştirilebilir. Kapsam 1-2-3 düzeyinde tam karbon muhasebesi ise ayrı bir modül olarak yolda.
Ekrandaki rakamlar gerçek mi?
Dönem KPI'ları ve trafo dağılımı çalışan bir tesisten alınmıştır; yoğunluk haritası ve gün profilleri o tesisin desenini yansıtan örnek serilerle çizilmiştir, bir tesisin gün gün gerçek profilini yayınlamak, üretim düzenini açık etmek olurdu.
Tesisinizde ne olduğunu ölçelim.
Bir saatlik çevrim içi görüşmede mevcut kurulumunuza bakar, hangi ölçüm noktalarının gerektiğini ve neyi görebileceğinizi somut olarak anlatırız.